Ngành thép Việt Nam đang phải đối mặt với nhiều thách thức ngày càng gia tăng, bao gồm khối lượng xuất khẩu thép của Trung Quốc ngày càng tăng, tình trạng dư cung trong nước và các rào cản thương mại toàn cầu, các chuyên gia cảnh báo.
Bên trong một nhà máy thép ở miền Bắc Việt Nam. Mặc dù có dấu hiệu phục hồi, ngành công nghiệp này vẫn duy trì sản lượng thấp hơn mức năm 2021 (Ảnh: VNA)
Ngành thép Việt Nam đang phải đối mặt với nhiều thách thức ngày càng gia tăng, bao gồm khối lượng xuất khẩu thép của Trung Quốc ngày càng tăng, nguồn cung trong nước dư thừa và các rào cản thương mại toàn cầu, các chuyên gia cảnh báo.
Tổng thư ký kiêm Phó Chủ tịch Hiệp hội Thép Việt Nam (VSA) Đinh Quốc Thái cảnh báo rằng, mặc dù có dấu hiệu phục hồi, ngành này vẫn duy trì sản lượng thấp hơn mức năm 2021 và đối mặt với sự cạnh tranh gay gắt cùng áp lực chi phí.
Xuất khẩu thép của Trung Quốc là mối lo ngại hàng đầu, khi các nhà sản xuất nước này đang xả bớt nguồn cung dư thừa trong bối cảnh nhu cầu trong nước yếu, có khả năng làm suy yếu các công ty trong nước và đe dọa việc làm, theo ông Thái.
Trong nước, sản lượng thép dư thừa và nhập khẩu tăng cao đã làm gia tăng cạnh tranh và gây áp lực lên giá cả, đe dọa lợi nhuận của các nhà sản xuất Việt Nam.
Các chính sách thương mại toàn cầu càng làm phức tạp thêm triển vọng.
Các tiêu chuẩn kỹ thuật nghiêm ngặt hơn, các biện pháp bảo vệ thương mại và các quy định về khí hậu tại các thị trường trọng điểm có thể hạn chế xuất khẩu thép của Việt Nam. Ông Thái nhấn mạnh rằng các nền kinh tế lớn đang dựng lên các rào cản thương mại dưới danh nghĩa chính sách môi trường, thực chất là bảo vệ ngành thép trong nước của họ. Trong khi đó, sự gián đoạn chuỗi cung ứng và giá nguyên vật liệu biến động đang đẩy chi phí sản xuất lên cao, gây thêm áp lực.
Mặc dù gặp phải những thách thức này, ngành thép vẫn ghi nhận mức tăng trưởng vừa phải trong năm 2024. Sản lượng thép thô tăng 14% so với năm trước, đạt 21,98 triệu tấn, trong đó tiêu thụ nội địa và xuất khẩu cũng tăng 14%, đạt 21,41 triệu tấn. Đáng chú ý, xuất khẩu thép tấm phẳng tăng mạnh 55%, đạt 2,78 triệu tấn.
Sản lượng thép thành phẩm tăng 6,1%, đạt 29,44 triệu tấn, trong đó thép tấm phủ và thép tấm sơn sẵn dẫn đầu với mức tăng trưởng 23,1%, tiếp theo là thép xây dựng (10,1%), ống thép (3,5%) và thép cuộn cán nóng (HRC) (1,5%), tuy nhiên sản lượng thép cuộn cán nguội giảm 19,4%.
Tổng doanh số bán thép thành phẩm tăng 10,4% lên 29,09 triệu tấn, trong khi xuất khẩu giảm 0,6% xuống còn 8,04 triệu tấn, với xuất khẩu thép cuộn cán nóng giảm 33,8%.
Để đối phó với cạnh tranh không lành mạnh và thích ứng với những thay đổi trong chính sách thương mại, Hiệp hội các nhà sản xuất thép Việt Nam (VSA) đã kêu gọi các cơ quan chức năng chủ động theo dõi các quy định toàn cầu và đưa ra cảnh báo sớm cho các doanh nghiệp. Các ưu tiên bao gồm theo dõi chính sách thuế quan của Mỹ, giám sát diễn biến thuế biên giới carbon của EU và đảm bảo Việt Nam đủ điều kiện nhập khẩu phế liệu kim loại từ EU.
VSA cũng kêu gọi tăng cường các biện pháp bảo hộ trong nước chống lại nhập khẩu thép từ Trung Quốc, vốn đang làm méo mó cạnh tranh. Các biện pháp cần bao gồm đơn giản hóa thủ tục xuất khẩu, tăng cường nỗ lực xúc tiến thương mại và cải thiện hỗ trợ pháp lý cho các vụ kiện chống bán phá giá.
VNA (en.vietnamplus.vn)